Amrit Vachan

Op Diwali wordt er vaak een mantra gereciteerd uit de Veda die het doel van Diwali aangeeft. Deze mantra is:

"Tamaso Maa Jyotir Gamaya, Asato Maa Sat Gamaya, Mrityur Maa Amtritam Gamaya”

In deze mantra zitten 3 boodschappen die in de bovengenoemde volgorde begrepen moeten worden. Allereerst “Tamaso Maa Jyotir Gamaya”; Laten wij niet naar duisternis, maar naar licht gaan. Hoe dit bereikt kan worden, wordt uitgelegd in “Asato Maa Satgamaya”. De duisternis die wordt aangehaald is namelijk Asat. Asat kan worden vertaald als onwaarheid, maar de juiste betekenis is vergankelijk, aan verandering onderhevig of niet stabiel blijvend. Hetgeen wat men om zich heen ziet, is allemaal Asat, omdat het continue verandert. Als men kijkt naar het eigen lichaam, ziet men dat het vanaf de geboorte tot nu een grote verandering heeft doorgemaakt. Het is lichaam is daarmee aan verandering onderhevig en dus Asat. De persoon die in het lichaam zit is echter dezelfde persoon als in het verleden. Die “ik” is niet veranderd en daarom Sat; hetgeen dat stabiel is, onveranderlijk en onvergankelijk. Sat is die ultieme waarheid.

“Asato Maa Satgamaya”; laten we niet naar Asat, maar naar Sat gaan, is een proces dat iedereen kan doorlopen in het leven. De bedoeling is dat de gebondenheid in Asat overstegen moet worden. Deze gebondenheid in Asat (Prakriti) heeft de volgende stadia:

  • Sharier (lichaam)
  • Indriya (zintuigen)
  • Man (gedachten)
  • Ahamkaar (valse ego)
  • Boeddhie (intellect)

Onze eerste gebondenheid is aan het lichaam. We zorgen hierbij goed voor onze lichaam en we houden er ook erg veel van. Als we verder gaan in het leven en een huwelijk aangaan, dan hechten we ons op het zintuiglijk niveau. We houden dan erg veel van onze partner en willen alles doen om die gelukkig te houden. Daarna komen er kinderen en draait ons leven niet meer om onze partner maar om de kinderen. De vooruitgang van de kinderen is onze vooruitgang. Zij zullen mij later steunen en mijn eer vergroten of verlagen. Dit gebeurd op het niveau van Man. Als men op het niveau komt van Man, dan houdt de aantrekking van de zintuigen op. Daarom zijn kinderen op dat niveau belangrijker dan de partner. Beide partners zorgen nu samen voor de kinderen. We zijn nu boven de zintuigen gestegen, maar het doel is nog niet bereikt. We zijn immers nog steeds in Asat.

In ieders leven komt dan een punt waarop de kinderen hun eigen leven gaan leiden. Nu komen we op het niveau van Boeddhie, waarbij men zich geen zorgen meer maakt om het gezinsleven, maar zich inzet voor een ander ‘hoger’ doel. Daarbij kunnen we denken aan het inzetten voor het land, gemeenschap of Dharm. Iemand op het niveau van Boeddhie kan zich gemakkelijk en met alle plezier voor dat doel opofferen. Dit zien we terug in de geschiedenis van Bharat (India). De mensen die zich opofferden voor het land, hadden allen een gezin. Zij waren echter in staat om boven de hechtenis van het lichaam, zintuigen en Man te treden.

Uiteindelijk als men ook de boeddhie ontstijgt komt men in een toestand van “Aatmasth”. In die toestand gaat u zich zorgen maken over de hele wereld. In de Bhagwad Gieta wordt gezegd: “Sarva Bhoetaatmabhoetaatma”; uw ziel omvat alle zielen. U bent dan op de rand van satya gekomen. Alles wat zich daaronder bevindt is Asat. Daarboven bevindt zich de Aatma, onze eigen vorm. Als men dat heeft bereikt, dan komen we bij “Mrityor Maa Amritam Gamaya; laten we niet naar sterfelijkheid, maar naar onsterfelijkheid gaan. Sterfelijkheid zit alleen in Asat en niet in Sat. Als wij dus boven Asat stijgen, bereiken we Amrit, onsterfelijkheid en dus onze werkelijke zelf.