Een ieder van ons zal zich wel eens hebben afgevraagd waar de wereld van is gemaakt. Met deze vraag zijn de mensen van tegenwoordig niet alleen bezig, maar ook in de tijd van de Grieken en Romeinen en zelfs daarvoor. Een ieder heeft zijn eigen visie op dit vraagstuk en zo ook de Hindoe Dharma. De Hindoe Dharma vertelt ons namelijk dat de wereld om ons heen bestaat uit de panch mahabhootas, de vijf oerelementen.

Panch Mahabhootas
De panch mahabhootas zijn de vijf oerelementen. De vijf oerelementen zijn ether, water, aarde, vuur en lucht. Binnen de Hindoe Dharma zijn dit de stoffelijke elementen. De Hindoe filosofie kent namelijk ook nog vier subtiele elementen. Deze vier subtiele elementen zijn intuïtie, wijsheid, intellect, denkvermogen. De vier subtiele elementen zijn voortgekomen uit de ziel. Aatma is ontstaan uit Brahm, wat gezien wordt als de oorzaak der oorzaken. Het hele universum is begonnen met Brahm.

Het gemoed, intellect, ego, ether, lucht, vuur, water, en aarde, dit is de achtvoudige indeling van Mijn materiële energie (Prakirti) (Bhagwad Gieta, Hoofdstuk 7 sloka 4).

Ontstaan van de Mahabhoota's
Voor het gemak laten we de vier subtiele elementen buiten beschouwing. Dat betekent dat we alleen Brahm en de stoffelijke elementen overblijven. De stoffelijke elementen zijn allemaal indirect voortgekomen uit Brahm.Want de vijf oerelementen zijn vervolgens uit elkaar voortgekomen. Uit Brahm is het element ether voortgekomen. Uit ether is lucht voortgekomen, uit lucht is vuur voortgekomen, uit vuur is water voortgekomen en uit water is aarde voortgekomen.

Het is heel makkelijk om te zeggen dat lucht uit ether is ontstaan etc. Het is heel logisch te beredeneren. Als we kijken naar de eigenschappen van de elementen, zien we iets opmerkelijks. Wanneer iets uit iets anders voortkomt, krijgt het de eigenschappen mee. Dat is precies ook zo met de elementen. Akaash (ether) heeft als enige eigenschap dat je het kan horen. Uit Akaash is Vayu (lucht) ontstaan. Lucht kunnen we horen en ook voelen. Dus de elementen krijgen alle eigenschappen mee van hun “vaderelement” en krijgen een nieuwe eigenschap erbij. Dat zien we ook bij de andere elementen. Uit Vayu is Agni ontstaan en Agni kunnen we horen, voelen en zien. Uit Agni is Jal ontstaan en Jal kunnen we horen, voelen, zien en proeven. Uit Jal is Bhumi ontstaan en Bhumi kunnen we horen, voelen, zien, proeven en ruiken. De elementen krijgen alle eigenschappen mee en omdat Bhumi het laatste element is, heeft het alle eigenschappen. Als je het ontstaan van de elementen in een schema zou zetten krijg je het onderstaande:

Brahm > Ether (geluid) > Lucht (tast) > Vuur (vorm) > Water (smaak) > Aarde (reuk).

De Mahabhootas als bouwstenen
Onze Dharma zegt dat alles wat buiten in de natuur te vinden is, ook in onszelf aanwezig is. Dus wanneer we onszelf begrijpen en kennen, begrijpen we ook de natuur om ons heen. In de Bhagwad Gieta vertelt Krishna Bhagwaan aan Arjun dat wij het lichaam niet zijn en dat het niet van ons is. Het lichaam is tot stand gekomen door de vijf oerelementen en zal ook weer terug transformeren in de vijf oerelementen.

Precies zoals het lichaam is opgebouwd uit de vijf oerelementen, zo is de gehele natuur opgebouwd uit de panch mahabhoota's. Eigenlijk zijn de mahabhoota's bouwstenen van de natuur. Maar de vraag is nu hoe de oerelementen dan bij elkaar komen? De Hindoe Dharma geeft daar het volgende antwoord op.

Binnen de Hindoe Dharma kennen we drie krachten die worden gesymboliseerd door Brahma, Vishnu en Mahesh (of Shiv). De kracht die Brahma symboliseert, is de kracht van de schepping. Deze kracht zorgt ervoor dat de mahabhoota's bij elkaar komt. De kracht die Vishnu symboliseert, is de kracht van de onderhouding. Deze kracht zorgt ervoor dat de mahabhoota's bij elkaar blijft. De laatste kracht die door Shiv wordt gesymboliseerd, is de kracht van het tot zich nemen / de “vernietiging” van de natuur. Deze zorgt ervoor dat de mahabhoota's uit elkaar gaan als de tijd er rijp voor is. De drie eenheid kan ook gezien worden als de Genererende, Opererende en Degenererende krachten van de natuur.

De natuur om ons heen is opgebouwd uit de panch mahabhoota's, namelijk Akaash (ether), Vayu (lucht), Agni (vuur), Jal (water) en Bhumi (aarde). Binnen de Hindoe Dharma zijn dit de stoffelijke elementen en zijn er ook nog subtiele elementen. Niet alleen de natuur om ons heen is opgebouwd uit de panch mahabhoota's, maar ook ons eigen lichaam. De mahabhoota's worden door drie verschillende krachten bij elkaar gebracht, bij elkaar gehouden en weer uit elkaar gehaald. Zo ontstaat de natuur en verandert de natuur ook weer in de panch mahabhoota's.